การทำมือถือหายเป็นเหตุการณ์ที่สร้างความกังวลใจให้ใครหลายคน ไม่ใช่แค่เรื่องมูลค่าของเครื่อง แต่ยังรวมถึงข้อมูลสำคัญที่อยู่ในนั้นด้วย บทความนี้จะสรุปขั้นตอนว่าเมื่อมือถือหายต้องทำอย่างไร ตั้งแต่การติดตามเครื่องไปจนถึงการระงับข้อมูลเพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
Key Point สรุปสั้นๆ
- ตั้งสติเป็นอันดับแรก แล้วลองโทรเข้าเบอร์ตัวเองเพื่อฟังเสียงหรือดูว่ามีคนรับสายหรือไม่
- ใช้ฟีเจอร์ติดตามเครื่องทันที: Find My iPhone สำหรับ iOS หรือ Find My Device สำหรับ Android
- เปิดใช้งาน Lost Mode (โหมดสูญหาย) หรือ Secure Device (ล็อกเครื่อง) เพื่อป้องกันการเข้าถึงข้อมูล
- ติดต่อผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือ (เช่น AIS, dtac, True) เพื่อขอระงับซิมการ์ด ป้องกันการนำเบอร์ไปใช้ทำธุรกรรม
- หากสงสัยว่าถูกขโมย ให้รวบรวมเลข IMEI แล้วไปแจ้งความที่สถานีตำรวจเพื่อลงบันทึกประจำวัน
ขั้นตอนแรก: ตั้งสติและประเมินสถานการณ์
เมื่อรู้ตัวว่ามือถือหาย สิ่งแรกที่ควรทำคือตั้งสติ อย่าเพิ่งตื่นตระหนก ลองนึกย้อนไปว่าคุณอยู่ที่ไหนและใช้มือถือครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ จากนั้นให้ยืมโทรศัพท์ของคนใกล้ตัวโทรเข้าเบอร์ของคุณทันที หากเครื่องยังเปิดอยู่และอยู่ใกล้ๆ คุณอาจได้ยินเสียงเรียกเข้าและหามันเจอได้ง่ายขึ้น
หากโทรติดแต่ไม่มีคนรับสาย หรือโทรไม่ติดเลย แสดงว่าเครื่องอาจแบตเตอรี่หมด ถูกปิดเครื่อง หรืออยู่นอกพื้นที่ให้บริการ ในกรณีนี้ ให้ข้ามไปสู่ขั้นตอนการใช้เทคโนโลยีติดตามตำแหน่ง ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญที่สุดในการตามหามือถือของคุณ
วิธีติดตามตำแหน่งมือถือ (iOS และ Android)
ระบบปฏิบัติการทั้ง iOS และ Android มีฟีเจอร์ติดตามตำแหน่งเครื่องที่ทรงพลัง ซึ่งควรเปิดใช้งานไว้ตั้งแต่แรกเสมอ หากคุณได้เปิดใช้งานไว้แล้ว นี่คือวิธีใช้งานเมื่อมือถือหาย
สำหรับผู้ใช้ iPhone (iOS) – Find My iPhone
ฟีเจอร์นี้เป็นส่วนหนึ่งของ iCloud ที่ช่วยให้คุณค้นหาอุปกรณ์ Apple ของคุณได้ทุกชิ้น
- เข้าสู่ระบบ: ไปที่เว็บไซต์ icloud.com/find หรือใช้แอป Find My บนอุปกรณ์ Apple เครื่องอื่น (iPad, Mac) แล้วลงชื่อเข้าใช้ด้วย Apple ID ของคุณ
- ระบุตำแหน่ง: ระบบจะแสดงตำแหน่งล่าสุดของ iPhone บนแผนที่ หากเครื่องยังออนไลน์อยู่ ตำแหน่งจะอัปเดตแบบเรียลไทม์
- ใช้คำสั่งระยะไกล: คุณสามารถสั่งการได้ 3 อย่างคือ Play Sound (ส่งเสียง), Lost Mode (ล็อกเครื่องด้วยรหัสผ่านและแสดงข้อความพร้อมเบอร์ติดต่อบนหน้าจอ) และ Erase iPhone (ลบข้อมูลทั้งหมดในเครื่อง ซึ่งเป็นทางเลือกสุดท้าย)
สำหรับผู้ใช้ Android – Find My Device
บริการจาก Google ที่ทำงานคล้ายกับของ Apple และผูกอยู่กับบัญชี Google ของคุณ
- เข้าสู่ระบบ: ไปที่เว็บไซต์ android.com/find หรือใช้แอป Google Find My Device บนมือถือ Android เครื่องอื่น แล้วลงชื่อเข้าใช้ด้วยบัญชี Google ที่ผูกกับเครื่องที่หาย
- ระบุตำแหน่ง: แผนที่จะแสดงตำแหน่งล่าสุดของมือถือคุณ
- ใช้คำสั่งระยะไกล: คุณมี 3 ตัวเลือกคือ Play sound (ส่งเสียงดัง 5 นาที แม้จะเปิดโหมดสั่น), Secure device (ล็อกเครื่องด้วย PIN, Pattern หรือรหัสผ่าน พร้อมแสดงข้อความบนหน้าจอ) และ Erase device (ล้างข้อมูลทั้งหมดในเครื่อง)
การระงับซิมการ์ดและบริการทางการเงิน
นอกจากการตามหาเครื่องแล้ว การป้องกันความเสียหายทางการเงินก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะซิมการ์ดของคุณสามารถใช้รับรหัส OTP เพื่อเข้าถึงแอปธนาคารหรือทำธุรกรรมออนไลน์ได้ ดังนั้นคุณควรรีบติดต่อผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือเพื่อขอระงับซิมการ์ดชั่วคราวทันที
หลังจากระงับซิมแล้ว ควรติดต่อธนาคารที่คุณใช้บริการ Mobile Banking เพื่อแจ้งเรื่องและสอบถามขั้นตอนการรักษาความปลอดภัยเพิ่มเติม บางธนาคารอาจแนะนำให้ระงับการใช้งานแอปพลิเคชันชั่วคราวจนกว่าคุณจะได้ซิมการ์ดใหม่ การดำเนินการเหล่านี้จะช่วยตัดช่องทางของมิจฉาชีพในการเข้าถึงเงินในบัญชีของคุณได้ เมื่อจัดการเรียบร้อยแล้ว การเตรียมตัว ขอรับซิมการ์ดหรือ eSIM ใหม่ ก็เป็นขั้นตอนต่อไปที่ควรทำ
ขั้นตอนทางกฎหมาย: การแจ้งความ
หากคุณมั่นใจว่ามือถือไม่ได้แค่หาไม่เจอ แต่ถูกขโมยไปแน่นอน การไปแจ้งความที่สถานีตำรวจเป็นสิ่งที่ควรทำ เอกสารการแจ้งความจะเป็นหลักฐานสำคัญหากคุณต้องใช้ในการเคลมประกัน หรือในกรณีที่ผู้ให้บริการเครือข่ายต้องการเอกสารเพื่อดำเนินการบางอย่าง
สิ่งที่ต้องเตรียมไปด้วยคือบัตรประจำตัวประชาชนและ ‘เลข IMEI’ ของเครื่องที่หายไป เลข IMEI เป็นเหมือนเลขประจำตัวของมือถือแต่ละเครื่องที่ไม่ซ้ำกัน คุณสามารถหาเลขนี้ได้จากกล่องผลิตภัณฑ์ หรือหากคุณเคยซิงค์ข้อมูลกับบัญชี Google หรือ Apple ID ก็สามารถล็อกอินเข้าไปดูข้อมูลอุปกรณ์เพื่อหาเลข IMEI ได้เช่นกัน
ข้อควรทำ ‘ก่อน’ มือถือหาย เพื่อเตรียมพร้อมรับมือ
การป้องกันย่อมดีกว่าการแก้ไขเสมอ เพื่อลดความเสียหายและความยุ่งยากหากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้น ควรเตรียมมือถือของคุณให้พร้อมอยู่เสมอ
Checklist เตรียมความพร้อม
- เปิดใช้งาน Find My Device/Find My iPhone: ตรวจสอบให้แน่ใจว่าฟีเจอร์นี้เปิดทำงานอยู่ตลอดเวลา
- ตั้งรหัสล็อกหน้าจอที่คาดเดายาก: ใช้รหัสผ่าน, PIN, รูปแบบการลากเส้น หรือระบบ Biometrics (ลายนิ้วมือ/สแกนใบหน้า) ที่ปลอดภัย
- สำรองข้อมูลเป็นประจำ: ตั้งค่าการสำรองข้อมูลอัตโนมัติไปยัง iCloud หรือ Google Drive เพื่อให้ข้อมูลสำคัญของคุณยังคงอยู่แม้เครื่องจะหายไป
- จดบันทึกเลข IMEI: ถ่ายรูปสติกเกอร์ข้างกล่อง หรือกด *#06# แล้วจดเก็บไว้ในที่ปลอดภัยนอกมือถือ
การเตรียมตัวล่วงหน้าเพียงไม่กี่ขั้นตอน จะช่วยให้คุณสามารถรับมือกับสถานการณ์มือถือหายได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงต่อข้อมูลส่วนตัวและการเงินได้อย่างมหาศาล
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถ้ามือถือปิดเครื่องหรือไม่ได้ต่อเน็ต จะหาเจอไหม?
ระบบติดตามจะแสดงตำแหน่ง ‘ล่าสุด’ ที่เครื่องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ หากคุณเปิด Lost Mode หรือ Secure Device ไว้ คำสั่งจะถูกส่งไปที่เครื่องทันทีที่มันกลับมาออนไลน์อีกครั้ง
การล้างข้อมูลระยะไกล (Erase) จะลบข้อมูลทั้งหมดจริงหรือไม่?
ใช่ การสั่งล้างข้อมูลระยะไกลจะทำให้เครื่องกลับสู่สถานะเหมือนออกจากโรงงาน (Factory Reset) ข้อมูลทั้งหมดในตัวเครื่องจะถูกลบ แต่ข้อมูลที่คุณสำรองไว้บน Cloud (iCloud, Google Photos, Google Drive) จะยังคงปลอดภัย
ควรเปลี่ยนรหัสผ่านอะไรบ้างหลังมือถือหาย?
ควรเปลี่ยนรหัสผ่านของบัญชีหลักๆ ที่เคยล็อกอินไว้ในเครื่องทันที เช่น บัญชี Google, Apple ID, อีเมล, โซเชียลมีเดีย (Facebook, Instagram, LINE) และที่สำคัญที่สุดคือรหัสผ่านของแอปธนาคารทั้งหมด
เลข IMEI คืออะไรและหาได้จากที่ไหน?
IMEI (International Mobile Equipment Identity) คือรหัสประจำเครื่อง 15 หลักที่ไม่ซ้ำกัน คุณสามารถหาได้จากข้างกล่องโทรศัพท์, กด *#06# บนแป้นโทรออก, หรือตรวจสอบจากหน้าแดชบอร์ดของบัญชี Google หรือ Apple ID ของคุณบนเว็บไซต์